İhracat rehberi

Hangi belge, kimden, nasıl alınır?

İhracatın adımları sırasıyla: hazırlık, menşe belgesi, standartlar, teslim şekli ve taşıma, gümrük, ödeme ve Türkiye tarafındaki kazanımlar. Her bilgi bağlantılı resmî kaynaktan, kaynak tarihiyle.

Ürününüze ve ülkenize göre süzülmüş yol haritası için ülke seçin, ardından ülke sayfasındaki ürün listesinden GTİP'inize girin.

Hazırlık

İhracatçı birliğine üyelikİhracat yapabilmek için ürünle ilgili bir ihracatçı birliğine üye olmak kanunen gereklidir; her ihracat beyannamesi birliğe onaylatılır.

Kim düzenler: Türkiye İhracatçılar Meclisi'ne (TİM) bağlı ihracatçı birlikleri
Nereden: Bölgenizdeki ihracatçı birlikleri genel sekreterliği (ürün grubunuzun birliği)
Nasıl: Başvuru formu ve taahhütname, ticaret sicil gazetesi, vergi levhası, imza sirküleri ve ödeme dekontuyla ilgili birliğe başvurulur.
Ne zaman: İlk ihracattan önce.

ATA karnesi (fuar malzemesi ve numune)ATA sistemine taraf ülkelere fuar malzemesi, numune gibi eşyanın geçici olarak götürülüp geri getirilmesini başka gümrük belgesi gerekmeden sağlar.

Kim düzenler: TOBB'un yetkilendirdiği odalar; odaya üye olmak şart değildir.
Nereden: TOBB ATA Karnesi Başvuru Sistemi (atak.tobb.org.tr)
Nasıl: Sisteme üye olunur, bilgi ve belgeler yüklenip e-imzayla başvurulur; oda eşya listesini onaylayınca karne tescil edilir ve teminat alınır. Karne bir yıl geçerlidir.
Ne zaman: Fuar ya da numune için geçici ihracatta, ATA sistemine taraf ülkelere.

Menşe belgesi ve vergi

Gümrük Birliği (AB); GTİP fasıl 72, 73 hariç

A.TR dolaşım belgesiAB ile Gümrük Birliği kapsamındaki sanayi ve işlenmiş tarım ürünlerinin gümrük vergisinden muaf girmesini sağlar; eşyanın serbest dolaşımda olduğunu gösterir, menşeini göstermez.

Kim düzenler: İhracatçı ya da gümrük müşaviri doldurur; ticaret/sanayi odası onaylar, gümrük idaresi vize eder.
Nereden: Ticaret/sanayi odası; TOBB MEDOS sistemi (medos.tobb.org.tr)
Nasıl: Belge odadan alınır, MEDOS'ta e-imzayla doldurulup destekleyici belgeler yüklenir; oda onaylar, gümrük elektronik olarak vize eder ve belge ofisten yazdırılır.
Ne zaman: AB'ye sanayi ve işlenmiş tarım ürünü ihracatında. Çelik (AKÇT) ürünleri kapsam dışı; onlarda EUR.1 ya da fatura beyanı kullanılır.

serbest ticaret anlaşması olan ülkeler, tercihli anlaşma ülkeleri; Gümrük Birliği'nde GTİP fasıl 72, 73

EUR.1 / EUR-MED dolaşım belgesi ya da fatura beyanıEşyanın tercihli anlaşmaya göre Türk menşeli olduğunu kanıtlar; serbest ticaret anlaşması olan ülkede indirimli gümrük vergisi sağlar.

Kim düzenler: İhracatçı doldurur, ticaret/sanayi odası onaylar, gümrük idaresi vize eder. Fatura beyanını ihracatçı faturaya kendisi yazar.
Nereden: Ticaret/sanayi odası; TOBB MEDOS sistemi. Fatura beyanı ticari faturanın üzerine yazılır.
Nasıl: MEDOS'ta e-imzayla doldurulup destekleyici belgelerle odaya gönderilir; oda onaylar, gümrük elektronik olarak vize eder. 6.000 Euro altındaki sevkiyatta her ihracatçı fatura beyanı yapabilir; üstünde yalnızca onaylanmış ihracatçı.
Ne zaman: Serbest ticaret anlaşması olan ülkeye ve AB'ye çelik (AKÇT) ürünü ihracatında, alıcı indirimli vergi istediğinde.

Menşe şahadetnamesiEşyanın (tercihli olmayan) Türk menşeli olduğunu kanıtlar; indirimli vergi sağlamaz.

Kim düzenler: İhracatçı düzenler; üyesi olduğu ticaret/sanayi odası onaylar. Gerekirse alıcı ülke konsolosluğu da onaylar.
Nereden: Üye olunan ticaret/sanayi odası; TOBB MEDOS sistemi (8 Nisan 2020'den beri yalnızca MEDOS)
Nasıl: MEDOS'ta doldurulur, destekleyici belgeler yüklenir ve onay için odaya gönderilir.
Ne zaman: Zorunlu değildir; alıcı ülke o eşya için menşe şahadetnamesi isterse düzenlenir.

Standart ve ürün belgeleri

Pek çok pazarda sanayi ürünleri için zorunlu bir uygunluk işareti ya da sertifikası var. Kapsam ürüne göre değişir; belge çoğunlukla alıcı ya da ithalatçıyla birlikte alınır.

27 ülke (AB üyeleri)

Zorunlu uygunluk sistemi

CE işareti

Kapsamdaki ürünlerin AB sağlık, güvenlik ve çevre gerekliliklerini karşıladığı uygunluk değerlendirmesiyle gösterilir ve ürüne CE işareti konur.

Kapsam: Makine, alçak gerilim, elektromanyetik uyumluluk, basınçlı ekipman, kişisel koruyucu donanım, oyuncak, telsiz, gaz yakan cihazlar, asansör gibi Yeni Yaklaşım mevzuatı kapsamındaki ürünlerin çoğu.
Kim verir: İmalatçının kendisi (AB uygunluk beyanı); mevzuat üçüncü taraf istiyorsa AB onaylanmış kuruluşu (Notified Body).
Nasıl alınır: İmalatçı uygulanacak mevzuatı belirler, uygunluk değerlendirmesini yapar, teknik dosyayı hazırlar, AB uygunluk beyanını düzenler ve CE işaretini koyar. Onaylanmış kuruluşlar Avrupa Komisyonu'nun NANDO listesinde.

Resmî kaynak: single-market-economy.ec.europa.eu · 2026-10-01

Birleşik Krallık

Zorunlu uygunluk sistemi

UKCA ya da CE işareti

Büyük Britanya pazarında hükümetin yönettiği sektörlerin çoğunda UKCA ya da CE işaretinden biri kullanılabilir.

Kapsam: Elektrikli ekipman, elektromanyetik uyumluluk, gaz cihazları, asansör, makine, ölçü aletleri, kişisel koruyucu donanım, basınçlı ekipman, telsiz, oyuncak; tıbbi cihaz ve yapı ürünlerinde ayrı kurallar.
Kim verir: CE için AB onaylanmış kuruluşları; UKCA için UKAS akreditasyonlu UK Approved Body'ler.
Nasıl alınır: Mevcut CE belgesi ve işaretiyle satış yapılabilir ya da UK Approved Body üzerinden UKCA alınabilir. Kuzey İrlanda'da ayrı kurallar geçerlidir.

Resmî kaynak: gov.uk · 2026-03-31

Rusya, Kazakistan, Belarus, Ermenistan, Kırgızistan

Zorunlu uygunluk sistemi

EAC işareti (Avrasya Ekonomik Birliği teknik düzenlemeleri)

Birlik teknik düzenlemesi kapsamındaki ürünler sertifika ya da uygunluk beyanıyla zorunlu uygunluk teyidinden geçer ve EAC işaretini taşır.

Kapsam: Her teknik düzenlemenin kapsadığı ürünler: makine ve ekipman, alçak gerilim, elektromanyetik uyumluluk, basınçlı ekipman, oyuncak, mobilya, tekstil vb.
Kim verir: Birliğin ortak sicilindeki akredite belgelendirme kuruluşları ve laboratuvarlar; beyanlar da sicile kaydedilir.
Nasıl alınır: İlgili teknik düzenlemenin öngördüğü şemaya göre ya sicildeki bir kuruluştan sertifika alınır ya da uygunluk beyanı düzenlenip tescil ettirilir; ardından EAC işareti konur.

Resmî kaynak: eec.eaeunion.org · 2011-07-15

Suudi Arabistan

Zorunlu uygunluk sistemi

SABER (SASO) ürün ve sevkiyat uygunluk belgeleri

Teknik düzenlemeye tabi ürünler SABER sistemine kaydedilir, SASO onaylı kuruluştan ürün uygunluk belgesi alınır ve her sevkiyat için sevkiyat belgesi gümrüğe sunulur.

Kapsam: SASO teknik düzenlemelerine tabi tüketim ve sanayi ürünleri.
Kim verir: SASO onaylı uygunluk değerlendirme kuruluşları; sistemi SASO işletir.
Nasıl alınır: Suudi ithalatçı ürünü SABER'e kaydeder, onaylı kuruluş uygunluğu değerlendirir; ürün belgesi çıktıktan sonra her sevkiyat için SABER'den sevkiyat belgesi alınır.

Resmî kaynak: trade.gov · 2026-05-11

Birleşik Arap Emirlikleri

Zorunlu uygunluk sistemi

ECAS (BAE Uygunluk Değerlendirme Programı)

Teknik düzenlemeye tabi ürünler için Sanayi ve İleri Teknoloji Bakanlığı'ndan (MoIAT) BAE uygunluk belgesi alınır.

Kapsam: MoIAT teknik düzenleme kararlarına tabi ürünler.
Kim verir: MoIAT belgeyi verir; test raporu akredite laboratuvardan alınır.
Nasıl alınır: BAE'de lisanslı başvuru sahibi (ithalatçı ya da distribütör) MoIAT e-hizmet platformuna kaydolur, akredite laboratuvar raporunu yükler; ücret ödendikten sonra belge düzenlenir.

Resmî kaynak: moiat.gov.ae · 2026-10-01

Irak

Zorunlu uygunluk sistemi

COSQC uygunluk belgesi (yetkili muayene şirketleri)

Düzenlenmiş ürün içeren sevkiyatlar için Merkezi Standardizasyon ve Kalite Kontrol Örgütü'nün (COSQC) yetkilendirdiği muayene şirketlerinden uygunluk belgesi gerekir.

Kapsam: COSQC'nin düzenlenmiş ürün listesi (resmî sayfada okunamadı; ithalatçınıza sorun).
Kim verir: COSQC'nin yetkilendirdiği muayene ve belgelendirme şirketleri.
Nasıl alınır: İhracatçı ya da ithalatçı yetkili şirketlerden birine sevkiyat öncesi muayene, test ve belge için başvurur; belge gümrükte ibraz edilir.

Resmî kaynak: cosqc.gov.iq · 2026-08-26Kapsam listesi resmî kaynakta okunamadı.

Mısır

Zorunlu uygunluk sistemi

GOEIC fabrika ve marka sahibi kaydı

Listedeki ürünleri Mısır'a ihraç edebilmek için üretici fabrikanın ya da marka sahibinin GOEIC siciline kayıtlı olması gerekir; ürün belgesi değil, üretici kaydıdır.

Kapsam: 43/2016 ve 44/2019 sayılı Bakanlık kararlarının listesindeki ürünler.
Kim verir: İhracat ve İthalat Kontrol Genel Teşkilatı (GOEIC), Fabrika Kayıt Dairesi.
Nasıl alınır: Fabrika ya da marka sahibi GOEIC formlarını tasdikli belgelerle (tüzel kimlik, ürün/marka listesi, kalite sistemi belgesi) sunar; sevkiyatlar ayrıca GOEIC muayenesinden geçer.

Resmî kaynak: goeic.gov.eg · 2023-07-04

Çin

Zorunlu uygunluk sistemi

CCC (Çin Zorunlu Ürün Belgelendirmesi)

CCC kataloğundaki ürünler, CNCA'nın atadığı kuruluştan belge alınıp CCC işareti taşımadan ithal edilemez ve satılamaz.

Kapsam: CCC kataloğundaki ürünler: elektrikli ev aletleri, bilgi teknolojisi ekipmanı, otomotiv parçaları, sigorta ve anahtar vb.
Kim verir: CNCA'nın atadığı belgelendirme kuruluşları, test laboratuvarları ve denetim kuruluşları.
Nasıl alınır: Atanmış bir CCC kuruluşuna başvurulur; tip testi ve fabrika denetiminden sonra belge verilir ve ürüne CCC işareti konur.

Resmî kaynak: cnca.gov.cn · 2023-03-10

Hindistan

Zorunlu uygunluk sistemi

BIS zorunlu belgelendirme (Kalite Kontrol Emirleri)

Kalite Kontrol Emri (QCO) ile zorunlu hale getirilmiş ürünlerin Hindistan'a girişi için ilgili BIS şeması kapsamında lisans ya da kayıt gerekir.

Kapsam: QCO'ya tabi ürünler: çelik, kimyasal, makine, elektrik ve elektronik, oyuncak vb.; liste sık değişir.
Kim verir: Hindistan Standartlar Bürosu (BIS); yabancı fabrikayı BIS müfettişleri denetler.
Nasıl alınır: Yabancı üretici BIS'e başvurur, fabrika denetimini kabul eder ve Hindistan'da yetkili temsilci atar; elektronik ürünlerde BIS tanınmış laboratuvar testiyle kayıt yapılır.

Resmî kaynak: bis.gov.in · 2026-09-24

Amerika Birleşik Devletleri

Zorunlu uygunluk sistemi

Genel zorunlu işaret yok; kuruma özgü programlar

ABD'de tek bir ulusal uygunluk işareti yoktur; zorunluluk ürüne ve federal kuruma göre değişir (ör. telsiz cihazlarda FCC, tüketici ürünlerinde CPSC, işyeri elektrik ekipmanında OSHA tanınmış laboratuvar onayı).

Kapsam: Telsiz ve elektronik cihazlar, tüketici ürünleri, işyerinde kullanılan elektrikli ekipman.
Kim verir: İlgili federal kurum; test ve belgelendirmeyi tanınmış özel laboratuvarlar yapar.
Nasıl alınır: Ürününüze hangi federal kuralın uygulandığını belirleyip uygun tanınmış laboratuvardan test ya da belge alın.

Resmî kaynak: nist.gov · 2023-07-20

İsrail

Zorunlu uygunluk sistemi

İsrail zorunlu standartları (SII)

Zorunlu standarda tabi ürünler bu standartlara uymalıdır; yüksek riskli ürünler İsrail'de laboratuvar testi ve model onayından geçer, diğerleri beyanla girebilir.

Kapsam: Zorunlu standarda tabi ürünler; yüksek risk grubu: bazı elektrikli cihazlar, oyuncak, kişisel koruyucu donanım, yapı malzemeleri.
Kim verir: İsrail Standartlar Enstitüsü (SII) ve Ekonomi ve Sanayi Bakanlığı; ILAC akredite yabancı laboratuvar raporları kabul edilir.
Nasıl alınır: Beyan kapsamındaki üründe ithalatçı akredite laboratuvar raporuna dayanarak uygunluk beyan eder; yüksek riskli üründe SII'de test ve model onayı alınır.

Resmî kaynak: trade.gov · 2026-03-30

Cezayir

Zorunlu uygunluk sistemi

Sınırda ithal ürün uygunluk kontrolü (Ticaret Bakanlığı)

İthal ürünler sınır kapısında belge, gözle ve gerekirse analiz kontrolünden geçer; ürüne giriş izni ya da ret kararı verilir.

Kapsam: İthal edilen bütün ürünler.
Kim verir: Cezayir Ticaret Bakanlığı sınır kontrol birimleri.
Nasıl alınır: İthalatçı sınırda kontrol dosyasını sunar; ithalatçınızdan istenen uygunluk ve kalite belgelerini önceden öğrenin.

Resmî kaynak: commerce.gov.dz · 2026-10-01

Azerbaycan

Zorunlu uygunluk sistemi

Zorunlu belgelendirme (Azerbaycan)

Zorunlu belgelendirmeye tabi ürünler ancak yetkili kurumun verdiği ya da tanınmış bir yabancı uygunluk belgesiyle ithal edilebilir.

Kapsam: Zorunlu belgelendirme listesindeki ürünler.
Kim verir: Yetkili yürütme organı (Azerbaycan Standardizasyon Enstitüsü).
Nasıl alınır: İthalattan önce yerel uygunluk belgesi alınır ya da tanınmış bir yabancı belge sunulur; ithalatçınızla hangi belgenin kabul edildiğini teyit edin.

Resmî kaynak: wto.az · 2026-10-01

Gürcistan

Zorunlu uygunluk sistemi

Genel zorunlu belge yok (AB/OECD standartları kabul)

İthalatçı ürününü Gürcü standardına ya da herhangi bir AB/OECD üyesi ülkenin standardına uygun hale getirmeyi seçebilir.

Kapsam: Genel sanayi ürünleri; ürüne özgü teknik düzenlemeler AB'ye uyumlandırılıyor.
Kim verir: Gürcistan Ulusal Standardizasyon, Teknik Düzenleme ve Metroloji Ajansı.
Nasıl alınır: AB ya da bir OECD ülkesinin teknik düzenlemesine (ör. CE) uygunluk genelde yeterlidir; ürününüze özgü düzenleme olup olmadığını kontrol edin.

Resmî kaynak: trade.gov · 2025-12-03

Özbekistan

Zorunlu uygunluk sistemi

Zorunlu belgelendirme (Özbekistan Teknik Düzenleme Ajansı)

Zorunlu belgelendirmeye tabi ithal ürünler test edilip akredite kuruluştan en fazla 3 yıl geçerli uygunluk belgesi almalıdır.

Kapsam: Zorunlu belgelendirme listesindeki ürünler.
Kim verir: Özbekistan Teknik Düzenleme Ajansı ve akredite belgelendirme kuruluşları.
Nasıl alınır: Ürün akredite laboratuvarda test edilir ve akredite kuruluş uygunluk belgesi verir.

Resmî kaynak: trade.gov · 2025-12-09

İran

Zorunlu uygunluk sistemi

INSO zorunlu standartları ve ithal ürün uygunluk belgesi

Zorunlu standarda tabi ticari ithal ürünler INSO prosedüründeki yöntemlerden biriyle il standart müdürlüğünden uygunluk belgesi almalıdır.

Kapsam: INSO'nun zorunlu standarda tabi ithal ürünler listesindeki ürünler.
Kim verir: INSO il standart genel müdürlükleri; menşede muayeneyi INSO onaylı muayene şirketleri yapar.
Nasıl alınır: Sevkiyat menşede onaylı muayene şirketince denetlenir ya da İran'da numune alınıp test edilir; ardından il müdürlüğü uygunluk belgesi düzenler.

Resmî kaynak: en.inso.gov.ir · 2023-02-14Yaptırımlar ayrıca değerlendirilmelidir.

Ürüne özgü: GTİP fasıl 01, 02, 03, 04, 05, 16

Veteriner sağlık sertifikasıCanlı hayvan, hayvansal gıda ve hayvansal kökenli yemin alıcı ülkenin sağlık şartlarını karşıladığını resmî veteriner onayıyla belgeler.

Kim düzenler: Tarım ve Orman Bakanlığı yetkili il/ilçe müdürlükleri
Nereden: Tesisin ya da gümrüğün bulunduğu il/ilçe tarım ve orman müdürlüğü; TÜRKVET sistemi
Nasıl: Dilekçe, beyanname, fatura, onay/kayıt belgesiyle başvurulur; belge incelemesi ve gerekirse numune analizinden sonra sertifika düzenlenir. Üretici tesisin onay ya da kayıt belgesi gerekir.
Ne zaman: Hayvansal ürün ihracatında (et, süt ürünleri, su ürünleri, yumurta, bal ve bunların işlenmişleri).

Ürüne özgü: GTİP fasıl 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 14

Bitki sağlık (fitosaniter) sertifikasıBitki ve bitkisel ürünlerin alıcı ülkenin bitki sağlığı (karantina) şartlarını karşıladığını belgeler.

Kim düzenler: Tarım ve Orman Bakanlığı zirai karantina müdürlükleri ve il/ilçe müdürlükleri
Nereden: Zirai karantina müdürlüğü ya da il/ilçe müdürlüğü; başvuru formu Bitki Karantinası Kayıt Takip Sistemi'nden (BKKTS)
Nasıl: BKKTS'den oluşturulan ihracat başvurusuyla resmî kontrol istenir; gerekirse analiz yapılır, şartlar sağlanırsa sertifika düzenlenir. Ürün 14 gün içinde çıkış yapmalıdır.
Ne zaman: Alıcı ülke istediğinde taze meyve-sebze, tohum, tahıl, fidan, kesme çiçek gibi bitkisel ürünlerde.

Ürüne özgü: GTİP fasıl 15, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23

Bitkisel gıda ve yem için sağlık / serbest satış sertifikasıİşlenmiş bitkisel gıda ve yemin Türk mevzuatına ve alıcı ülke şartlarına uygun olduğunu ya da Türkiye'de serbestçe satıldığını belgeler.

Kim düzenler: Tarım ve Orman Bakanlığı il müdürlükleri (gıda ve yem şube müdürlüğü)
Nereden: Ürünlerin bulunduğu il/ilçe müdürlüğü; sağlık sertifikasında önce Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi'nden (GGBS) ön bildirim
Nasıl: Sağlık sertifikasında GGBS'ye ön bildirim yapılıp 7 gün içinde müdürlüğe başvurulur; serbest satış sertifikası dilekçe ve ürün listesiyle alınır, 1 yıl geçerlidir.
Ne zaman: Alıcı ülke istediğinde işlenmiş bitkisel gıda, içecek ve yem ihracatında.

Ürüne özgü: GTİP fasıl 33

Kozmetik ihracat (serbest satış) sertifikasıTürkiye'de üretilen kozmetik ürünün yurt içinde yasal olarak piyasada olduğunu ithalatçı ülke otoritesine belgeler.

Kim düzenler: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK)
Nereden: Ürün Takip Sistemi (ÜTS) üzerinden; sertifika doğrulaması verify.titck.gov.tr
Nasıl: Ürün ÜTS'ye kaydedilir, ÜTS'den başvurulur; onay ve ücret ödemesinden sonra ıslak imzalı, mühürlü sertifika gönderilir.
Ne zaman: Alıcı ülke istediğinde yurt içinde üretilen kozmetik ürünlerde.

Analiz ya da test raporu (akredite laboratuvar)Ürünün alıcı ülke ya da mevzuat şartlarını karşıladığını akredite laboratuvarın ölçüm sonucuyla belgeler; sertifika başvurularında istenir.

Kim düzenler: TÜRKAK'ın akredite ettiği deney ve kalibrasyon laboratuvarları
Nereden: TÜRKAK web sitesindeki akredite kuruluş listesi
Nasıl: Akreditasyon kapsamı uygun bir laboratuvar seçilip numune gönderilir; TÜRKAK uluslararası karşılıklı tanıma anlaşmalarına üye olduğundan raporlar yurt dışında da kullanılabilir.
Ne zaman: Alıcı ülke analiz istediğinde, uygunluk değerlendirmesinde ve sertifika başvurularında.

Teslim şekli ve taşıma

Karayolu (TIR)
Belge: CMR taşıma senedi · Taşıyıcı (nakliye firması) düzenler
Komşu ve yakın pazarlarda kapıdan kapıya; transit ülkelerin geçiş şartlarını nakliyecinize sorun.
Denizyolu (konteyner ya da Ro-Ro)
Belge: Konşimento (Bill of Lading) · Taşıyıcı (armatör) ya da forwarder düzenler
Uzak pazarlarda ve ağır yükte en düşük birim maliyet; liman-liman kurallarında FOB, CFR, CIF kullanılabilir.
Havayolu
Belge: Hava yük senedi (Air Waybill) · Havayolu ya da forwarder düzenler
Numune, acil ve yüksek değerli/hafif yükte.
Demiryolu
Belge: Demiryolu taşıma senedi (CIM ya da SMGS) · Demiryolu işletmesi ya da forwarder düzenler
Avrupa ve Orta Asya bağlantılarında karayoluna alternatif.

Türkiye'den çıkış noktaları

Sınır kapıları

Pazarkule (Edirne) → Kastanion, Yunanistan
İpsala (Edirne) → Kipi, Yunanistan
Kapıkule (Edirne) → Kapitan Andrevo, Bulgaristan
Hamzabeyli (Edirne) → Lesova, Bulgaristan
Dereköy (Kırklareli) → Malko Tırnova, Bulgaristan
Sarp (Artvin) → Sarpi, Gürcistan
Türkgözü (Ardahan) → Vale, Gürcistan
Aktaş (Ardahan) → Kartsakhi, Gürcistan
Dilucu (Iğdır) → Sederek, Azerbaycan
Gürbulak (Ağrı) → Bazergan, İran
Kapıköy (Van) → Razi, İran
Esendere (Hakkari) → Serow, İran
Habur (Şırnak) → El-halil, Irak
Derecik (Hakkari) → Mergesur, Irak
Üzümlü (Hakkari) → Serzeare, Irak
Karkamış (Gaziantep) → Carablus, Suriye
Cilvegözü (Hatay) → Babul Havva, Suriye
Yayladağı (Hatay) → Kesep, Suriye
Akçakale (Şanlıurfa) → Tell Abyat, Suriye
Öncüpınar (Kilis) → Bab Es Selame, Suriye
Kapıkule (Edirne) → Svılengrad, Bulgaristandemiryolu
Kapıköy (Van) → Razi, İrandemiryolu

Başlıca yük limanları

Ambarlı (İstanbul) · Haydarpaşa (İstanbul) · Derince (Kocaeli) (Kocaeli) · Gemlik (Bursa) · Tekirdağ (Tekirdağ) · Bandırma (Balıkesir) · İzmir (İzmir) · Aliağa (İzmir) · Antalya (Antalya) · Mersin (Mersin) · İskenderun (Hatay) · Samsun (Samsun) · Trabzon (Trabzon) · Hopa (Artvin) · Ereğli (Zonguldak) (Zonguldak)

Firmanızı sahiplendiyseniz OSB'nize en yakın limanlar burada uzaklıkla sıralanır.

Faal kapı ve liman listesi: Ticaret Bakanlığı hudut kapıları · 2026-05-13; liman konumu UN/LOCODE. Transit güzergâh yön göstericidir.

Teslim şekilleri (Incoterms® 2020): kim neyi üstlenir?

Kural	Satıcının yükü	Risk alıcıya geçer
EXW Ex Works (İş yerinde teslim)	Malı kendi tesisinde hazır eder; ihracat gümrüğü dahil her işi alıcı yapar.	Mal alıcının emrine hazır edildiğinde
FCA Free Carrier (Taşıyıcıya teslim)	İhracat gümrüğünü yapar, malı alıcının seçtiği taşıyıcıya belirlenen yerde teslim eder.	Taşıyıcıya teslimde
CPT Carriage Paid To (Taşıma ödenmiş olarak)	Ana taşımanın navlununu öder.	İlk taşıyıcıya teslimde (navlunu satıcı ödese de)
CIP Carriage and Insurance Paid To (Taşıma ve sigorta ödenmiş)	Ana taşıma navlununu ve sigortasını öder.	İlk taşıyıcıya teslimde
DAP Delivered at Place (Belirlenen yerde teslim)	Malı varış yerine kadar getirir; varış ülkesinde ithalat gümrüğü ve vergileri alıcıya aittir.	Varış yerinde, boşaltmaya hazır olduğunda
DPU Delivered at Place Unloaded (Boşaltılmış olarak teslim)	Malı varış yerine getirip boşaltır; ithalat işlemleri alıcıya aittir.	Varış yerinde boşaltıldığında
DDP Delivered Duty Paid (Gümrük vergisi ödenmiş teslim)	Varış ülkesinin ithalat gümrüğünü, vergilerini ve KDV'sini de üstlenir.	Varış yerinde, boşaltmaya hazır olduğunda
FAS Free Alongside Ship (Gemi doğrultusunda teslim)yalnız deniz	İhracat gümrüğünü yapar, malı yükleme limanında geminin yanına koyar.	Malın gemi yanına konulmasıyla
FOB Free on Board (Gemide teslim)yalnız deniz	İhracat gümrüğünü yapar, malı yükleme limanında gemiye yükler.	Mal gemiye yüklendiğinde
CFR Cost and Freight (Masraflar ve navlun)yalnız deniz	Varış limanına kadar deniz navlununu öder.	Mal gemiye yüklendiğinde
CIF Cost, Insurance and Freight (Masraflar, sigorta ve navlun)yalnız deniz	Varış limanına kadar navlunu ve deniz sigortasını öder.	Mal gemiye yüklendiğinde

Kural kodları ve gruplama: ICC, Incoterms® 2020. Sözleşmeye kural kodunu ve yeri "Incoterms® 2020" atfıyla yazın.

Sevkiyat ve gümrük

İhracat faturası (e-Fatura)Mal ihracatının satış faturasıdır; e-Fatura mükelleflerinde gümrük beyannamesiyle elektronik olarak eşleşir.

Kim düzenler: İhracatçı (satıcı)
Nereden: Gelir İdaresi e-Fatura uygulaması, ihracat senaryosu
Nasıl: e-Fatura'ya kayıtlı ihracatçı mal ihracı faturasını e-Fatura olarak düzenler; gümrükte kâğıt fatura eklenmez, Tek Pencere Sistemi'nde üretilen kod beyannameye yazılır.
Ne zaman: Her sevkiyatta. e-Fatura'ya kayıtlı mükelleflerde 1 Temmuz 2017'den beri e-Fatura zorunlu.

İhracat (gümrük) beyannamesiİhraç edilecek eşyayı gümrük idaresine beyan eden temel gümrük belgesidir.

Kim düzenler: İhracatçının kendisi ya da gümrük müşaviri
Nereden: Gümrük müdürlüğü; BİLGE sistemi (e-imzayla, kâğıtsız)
Nasıl: BİLGE'de doldurulur, ihracatçı birliğine onaylatılır, tescil edilir; muayene hattını sistem belirler. Çoğu ihracatçı bu işi gümrük müşavirine yaptırır.
Ne zaman: Her sevkiyatta, eşya Türkiye'den çıkmadan önce.

Ödeme, risk ve destekler

Peşin ödemeihracatçı riski: En düşük
Alıcı malı göndermeden önce öder. Yeni alıcıda ihracatçı için en güvenli yol; alıcı için en riskli olduğundan rekabette zorlayabilir.
Akreditif (L/C)ihracatçı riski: Düşük
Alıcının bankası, sözleşmede sayılan belgeler eksiksiz sunulursa ödemeyi taahhüt eder. Belgelerin akreditife birebir uyması gerekir; bankanız şartları inceler.
Vesaik mukabili (CAD)ihracatçı riski: Orta
Mal belgeleri bankalar aracılığıyla alıcıya ödeme karşılığında teslim edilir. Alıcı belgeleri almazsa mal varış ülkesinde kalır.
Mal mukabili (açık hesap)ihracatçı riski: En yüksek
Alıcı malı aldıktan sonra vadede öder. Güvenilir ve tanınan alıcıda; alacak sigortasıyla birlikte düşünülmeli.

Türk Eximbank alacak (ihracat kredi) sigortasıYurt dışı satışlardan doğan alacakları ticari ve politik risklere karşı sigortalar.

Kim düzenler: Türk Eximbank
Nereden: Türk Eximbank şubesi ya da bölge sigorta müdürlüğü; sonrası Eximbank e-şube
Nasıl: Poliçe başvuru formu ekleriyle Eximbank'a e-postayla gönderilir; poliçe imzalanıp teslim edildikten sonra her alıcı için limit istenir.
Ne zaman: İsteğe bağlı; 360 güne kadar vadeli satışlarda.

Pazara giriş belgesi desteği (sertifika masrafları)Pazara girişte istenen belge, sertifika, test-analiz ve kayıt (ör. REACH) giderleri devlet desteğiyle karşılanır.

Kim düzenler: Ticaret Bakanlığı; başvuruyu üyesi olunan ihracatçı birliği genel sekreterliği değerlendirir.
Nereden: Ticaret Bakanlığı Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden ihracatçı birliğine
Nasıl: Belge alındıktan sonra gerekli evrakla DYS üzerinden başvurulur.
Ne zaman: Belgenin düzenlenme tarihinden itibaren 6 ay içinde.

Türkiye tarafında işlemler

İhracatta KDV istisnası ve iadesiİhracat teslimleri KDV'den istisnadır; ihracat için yüklenilen ve indirimle giderilemeyen KDV iade edilir.

Kim düzenler: Gelir İdaresi Başkanlığı / bağlı vergi dairesi
Nereden: İnternet Vergi Dairesi (intvrg.gib.gov.tr)
Nasıl: İhracat faturası KDV'siz düzenlenir ve beyannamede istisna olarak gösterilir; iade için İnternet Vergi Dairesi'nden talep dilekçesi ve indirilecek/yüklenilen KDV, satış faturaları ve gerekirse gümrük çıkış beyannamesi listeleri gönderilir.
Ne zaman: İhracatın yapıldığı dönemin KDV beyannamesiyle.

Dahilde İşleme Rejimi (DİR) ve izin belgesiİhraç ürünü için gereken hammadde, yardımcı madde ve ambalajı gümrük vergisinden muaf ithal etmeyi sağlar.

Kim düzenler: Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğü izin belgesini düzenler.
Nereden: Ticaret Bakanlığı, elektronik başvuru
Nasıl: Firma izin belgesi için elektronik ortamda Bakanlığa başvurur; belge en fazla 12 ay için düzenlenir ve ihracat taahhüdü yerine getirilince kapatılır.
Ne zaman: İhraç ürününde ithal girdi kullanılacaksa, girdi alınmadan önce.

Yetkilendirilmiş Yükümlü (YYS) ve onaylanmış ihracatçıGüvenilir firmalara gümrükte basitleştirilmiş işlemler, yerinde gümrükleme ve menşe belgelerini kendi düzenleme yetkisi sağlar.

Kim düzenler: Ticaret Bakanlığı'na bağlı yetkili Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleri
Nereden: Yetkili bölge müdürlüğü ya da e-Devlet
Nasıl: YYS sertifikası için başvurulur; yerinde gümrükleme, A.TR'yi kendi düzenleme ve kıymete bakılmaksızın fatura beyanı izinleri ilk başvuruda ya da sonradan istenebilir.
Ne zaman: İsteğe bağlı; düzenli ihracat yapan firmalar için.

Bu rehber yön göstericidir. Mevzuat değişebilir: sevkiyattan önce gümrük müşavirinize, ihracatçı birliğinize ve alıcınıza teyit ettirin.